Stutt svar: Til að skrá sig fyrir virðisaukaskatti á Íslandi þarf að senda „Tilkynningu til launagreiðenda- og virðisaukaskattsskrár" (eyðublað RSK 5.02) rafrænt á þjónustuvef Skattsins, að minnsta kosti átta dögum áður en starfsemi hefst. Skráning er skylda þegar skattskyld velta fer yfir 2.000.000 kr. á 12 mánaða tímabili, en hægt er að sækja um skráningu áður en því marki er náð ef áætlað er að reksturinn skili jákvæðum virðisauka. Staðfesting á skráningu er send í tölvupósti þegar öll gögn eru fullnægjandi, og eftir það er skýrslum skilað í gegnum þjónustuvefinn með notendanafni og VSK-veflykli.

Hvenær á að senda umsóknina

Skatturinn tekur skýrt fram að umsókn eigi að senda átta dögum áður en starfsemi hefst — ekki eftir að fyrsta sala hefur átt sér stað. Þetta kemur mörgum á óvart sem halda að hægt sé að bíða þar til fyrstu tekjur byrja að streyma inn.

Er skráning skylda eða valfrjáls?

Þetta fer eftir væntanlegri veltu:

  • Skylda: Ef samanlagðar tekjur af skattskyldri sölu vöru eða þjónustu fara yfir 2.000.000 kr. á hverju 12 mánaða tímabili, og starfsemin er rekin í hagnaðarskyni, er skráning ekki valkvæð.
  • Valfrjáls: Undir því marki má samt sækja um skráningu, að því gefnu að reksturinn skili jákvæðum virðisauka — þ.e. að tekjur af skattskyldri sölu séu að jafnaði hærri en kostnaður við aðföng sem bera VSK. Þetta getur hentað t.d. nýju fyrirtæki sem vill draga frá innskatt strax frá byrjun.

Athygli vekur að Skatturinn tekur sérstaklega fram að ekki eigi að skrá aðila á VSK-skrá ef virðisauki er neikvæður — nema starfsemin sé þess eðlis að langan tíma taki að byggja hana upp (til dæmis stóriðja eða málmleitarfyrirtæki), en þá getur undantekning átt við.

Hvaða gögn þarf

Umsóknin (RSK 5.02) kallar eftir upplýsingum um:

  • Nafn, kennitölu og heimilisfang umsækjanda
  • Tegund starfsemi og atvinnugreinanúmer (ÍSAT-númer)
  • Hvar starfsemin fer fram
  • Áætlaðar tekjur og gjöld af starfseminni fyrstu 12 mánuðina
  • Hvenær vænst er að tekjur byrji að myndast (strax, á næstu mánuðum, eftir 12 mánuði eða síðar)

Ef um yfirtöku á starfsemi annars fyrirtækis er að ræða þurfa fylgigögn um þá yfirtöku einnig að fylgja með.

Skref fyrir skref

  1. Farðu inn á þjónustuvef Skattsins og finndu rafræna umsókn um skráningu á virðisaukaskattsskrá og launagreiðendaskrá.
  2. Fylltu út upplýsingar um starfsemina: tegund, ÍSAT-númer, staðsetningu og áætlaðar tekjur/gjöld.
  3. Sendu umsóknina inn — að minnsta kosti átta dögum áður en starfsemi hefst.
  4. Bíddu eftir staðfestingu í tölvupósti, sem berst þegar öll gögn eru fullnægjandi.
  5. Þegar skráning er staðfest, skráðu þig inn á þjónustuvef Skattsins með notendanafni og VSK-veflykli til að skila skýrslum síðar.

Sérstakt tilvik: frjáls skráning vegna útleigu atvinnuhúsnæðis

Sá sem í atvinnuskyni leigir út fasteign eða hluta hennar getur sótt sérstaklega um frjálsa skráningu til ríkisskattstjóra — þetta er önnur tegund umsóknar en almenn VSK-skráning. Umsókn ásamt fylgigögnum (nafn, kennitala, staðsetning og fermetrafjöldi húsnæðis, þinglýst samþykki leigutaka o.fl.) er send í tölvupósti á skatturinn@skatturinn.is. Frjáls skráning getur ekki tekið til húsnæðis sem er að hluta eða öllu leyti nýtt sem íbúðarhúsnæði.

Hvað ef starfsemin selur eingöngu undanþegna vöru eða þjónustu?

Aðilar sem eingöngu selja vöru eða þjónustu sem er undanþegin virðisaukaskatti eru ekki skráningarskyldir. Slík starfsemi getur þó orðið skráningarskyld ef hún byrjar að selja skattskylda vöru eða þjónustu samhliða — til dæmis íþróttafélag sem er ekki skráningarskylt vegna íþróttastarfsemi sinnar, en gæti orðið það vegna auglýsingasölu.

Algeng mistök

  • Að bíða með umsókn þar til fyrsta salan á sér stað. Umsókn á að senda átta dögum áður en starfsemi hefst, ekki eftir á.
  • Að halda að skráning sé alltaf valfrjáls undir 2.000.000 kr. Það er rétt svo lengi sem virðisauki er jákvæður og hagnaðartilgangur er til staðar — annars gilda önnur skilyrði.
  • Að rugla saman almennri VSK-skráningu og frjálsri skráningu vegna fasteignaleigu — þetta eru tvær aðskildar umsóknarleiðir.

Mikilvægt / Heimild og fyrirvari

VSK.is er sjálfstæð upplýsingaveita og er ekki tengd Skattinum né öðrum opinberum aðila. Skráningarferli, eyðublöð og tímafrestir geta breyst. Staðfestu alltaf núgildandi ferli beint á vef Skattsins áður en umsókn er send.

Algengar spurningar

Að minnsta kosti átta dögum áður en starfsemi hefst — ekki eftir að fyrsta salan hefur átt sér stað.

Já, að því gefnu að reksturinn skili jákvæðum virðisauka — þ.e. að tekjur af skattskyldri sölu séu að jafnaði hærri en kostnaður sem ber VSK.

RSK 5.02, „Tilkynning til launagreiðenda- og virðisaukaskattsskrár", sem nú er hægt að senda rafrænt á þjónustuvef Skattsins.

Staðfesting á skráningu er send í tölvupósti þegar öll gögn eru fullnægjandi. Eftir það skráir fyrirtækið sig inn með notendanafni og VSK-veflykli til að skila skýrslum.

Nei, aðilar sem eingöngu selja undanþegna vöru eða þjónustu eru ekki skráningarskyldir — nema þeir byrji einnig að selja skattskylda vöru eða þjónustu.