Ferðaþjónusta er ein stærsta útflutningsgrein Íslands, og VSK-kerfið endurspeglar það með sérstöku 11% neðra þrepi sem nær yfir stóran hluta þeirrar þjónustu sem erlendir og innlendir ferðamenn kaupa. Fyrir rekstraraðila í greininni er mikilvægt að þekkja nákvæmlega hvar mörkin milli 11% og 24% liggja, því sami rekstur getur boðið upp á þjónustu í báðum þrepum samtímis.
Gisting og tengd þjónusta — 11%
Leiga á hótel- og gistiherbergjum, farfuglaheimilum, orlofshúsum og annarri sambærilegri gistingu ber 11% VSK. Sama gildir um tjaldsvæði — aðgangur að rafmagni, salernum og sturtum telst hluti af gistiþjónustunni og ber því einnig 11%, hvort sem sú þjónusta er innifalin í verði tjaldsvæðis eða seld sérstaklega.
Aftur á móti ber viðbótarþjónusta sem er ekki hluti af sjálfri gistingunni — til dæmis morgunverður sem greitt er sérstaklega fyrir, minibar, eða leiga á búnaði — oft annað skatthlutfall eftir eðli þjónustunnar, og þarf að aðgreina á reikningi.
Farþegaflutningar — 11%
Flutningur farþega, hvort sem er með rútu, bát eða öðrum farartækjum, fellur undir neðra þrepið. Þetta nær yfir vinsæla afþreyingu á borð við hvalaskoðunarferðir, hestaferðir og vélsleðaferðir, enda teljast þær til farþegaflutninga í lagalegum skilningi þótt upplifunin sjálf sé í forgrunni hjá viðskiptavininum.
Ferðaskrifstofur og ferðaskipuleggjendur — 11%
Þjónusta ferðaskrifstofa og ferðaskipuleggjenda vegna þjónustu sem er nýtt á Íslandi ber einnig 11% VSK. Þetta á til dæmis við um pakkaferðir sem skipulagðar eru fyrir erlenda ferðamenn og fela í sér gistingu, flutninga og skipulagða afþreyingu innanlands.
Hvað ber áfram 24%?
Ekki öll sala til ferðamanna nýtur lægra þrepsins. Meðal þess sem ber áfram 24% VSK er:
- Sala á minjagripum, fatnaði og öðrum vörum í verslunum
- Áfengi og tóbak, óháð því hvar það er selt
- Leigubílaakstur sem ekki telst skipulagður farþegaflutningur í ferðapakka
- Afþreying sem ekki felur í sér eiginlegan flutning farþega, t.d. safnmiðar í sumum tilvikum, sem geta einnig verið undanþegnir sem menningarviðburðir
Fyrir rekstraraðila sem selja bæði 11% og 24% þjónustu — til dæmis hótel með veitingasölu og minjagripaverslun — er nauðsynlegt að halda skýrri aðgreiningu í bókhaldi og á kassakerfi eftir skatthlutfalli hvers liðar. Sjá einnig greinina um VSK-hlutföll fyrir heildaryfirlit yfir flokkunina.